Historia serii GTA: jak w 29 lat gra z widokiem z góry doszła do GTA 6

Historia serii GTA to ponad dziesięć gier w 29 lat. W tabeli są wszystkie gry Grand Theft Auto z osobnym tytułem, łącznie z częściami przenośnymi. Data to pierwsza premiera na dowolnej platformie; sprzedaż podajemy tylko tam, gdzie liczbę ujawniło Take-Two lub Rockstar.

* Liczby Take-Two przytaczane przez media; nowszych oficjalnych danych dla tych gier firma nie publikowała. Dla GTA 1 i GTA 2 media znają tylko dane o dostawach do sklepów, dlatego nie umieściliśmy ich w tabeli. Istnieje też osobny dodatek London 1961 oraz wznowienia, które nie mają własnej historii.

Pierwsze GTA stworzyło szkockie studio DMA Design z Dundee, a wydało BMG Interactive. Prace ruszyły w kwietniu 1995 roku pod roboczym tytułem Race’n’Chase i na początku gracz miał być policjantem. Gra wyszła 28 listopada 1997 roku w Europie na PC, a 12 grudnia na PlayStation. Już wtedy były w niej trzy miasta, które potem stały się podstawą serii: Liberty City (Nowy Jork), San Andreas (San Francisco) i Vice City (Miami).

W 1998 roku Take-Two kupiło BMG Interactive, a w grudniu w Nowym Jorku powstało Rockstar Games. Wśród założycieli byli bracia Sam i Dan Houserowie. W kwietniu 1999 roku ukazał się dodatek London 1969, a 22 października 1999 roku GTA 2 z retrofuturystycznym Anywhere City i systemem szacunku gangów. W tym samym roku Take-Two kupiło samo DMA Design, które od 2002 roku nazywa się Rockstar North.

GTA III (23 października 2001 roku) było przełomem: po raz pierwszy seria weszła w pełne 3D z kamerą za plecami bohatera. Liberty City zmieniło się w otwarty świat, w którym można było po prostu żyć między misjami. Potem przyszły Vice City (2002) z klimatem lat 80. i głosem Raya Liotty jako Tommy’ego Vercettiego oraz San Andreas (2004) z całym stanem z trzema miastami i akcją na początku lat 90.

Równolegle seria trafiła na konsole przenośne. Rockstar Leeds razem z Rockstar North przygotowało na PSP prequele Liberty City Stories (2005) i Vice City Stories (2006), a GTA Advance na Game Boy Advance (2004) zrobiło zewnętrzne studio Digital Eclipse. Wszystkie te gry nazywa się dziś „erą 3D GTA”.

GTA IV wyszło 29 kwietnia 2008 roku na PS3 i Xbox 360. Seria przeszła na własny silnik Rockstar RAGE z technologią animacji Euphoria, a ton stał się poważniejszy: historia Niko Bellica, weterana wojennego, który przyjeżdża do kuzyna w Liberty City. Start był rekordowy: 3,6 mln egzemplarzy w pierwszej dobie. W 2009 roku wyszły dwa dodatki z nowymi bohaterami — The Lost and Damned i The Ballad of Gay Tony — a także Chinatown Wars na Nintendo DS z widokiem z góry, nawiązującym do korzeni serii.

GTA V wyszło 17 września 2013 roku i stało się najbardziej udaną komercyjnie grą serii. W pierwszej dobie sprzedaż detaliczna przekroczyła 800 mln dolarów, a 1 mld dolarów gra zarobiła w trzy dni. Po raz pierwszy w serii było trzech bohaterów, między którymi można się przełączać. 1 października 2013 roku wystartowało GTA Online, które Rockstar aktualizuje do dziś.

GTA V przetrwało trzy generacje konsol: PS3 i Xbox 360, PS4 i Xbox One (2014), PC (2015), PS5 i Xbox Series X|S (2022), a w 2025 roku na PC pojawiła się darmowa wersja Enhanced. Do sierpnia 2026 roku sprzedano ponad 230 mln egzemplarzy, a całej serii — prawie 475 mln. Liczby i rekordy — na stronie budżet i sprzedaż GTA 6, gdzie GTA 5 podano dla porównania.

11 listopada 2021 roku wyszło GTA: The Trilogy – The Definitive Edition — remaster GTA III, Vice City i San Andreas na Unreal Engine 4 od Grove Street Games. Start był nieudany: mnóstwo błędów, a wersja na PC przez kilka dni była niedostępna. Rockstar przeprosił i poprawiał remaster łatkami do 2024 roku. Miesiąc przed premierą, 13 października 2021 roku, oryginały zniknęły ze sklepów cyfrowych. Gdzie kupić remaster teraz — na stronie cena GTA Trilogy.

Pierwszy zwiastun GTA VI ukazał się 5 grudnia 2023 roku i w ciągu doby zebrał ponad 90 mln wyświetleń na YouTube — rekord Księgi rekordów Guinnessa. Premierę dwukrotnie przesuwano: najpierw z 2025 roku na 26 maja 2026, potem na 19 listopada 2026 roku. Gra wraca do Vice City, teraz w fikcyjnym stanie Leonida, i po raz pierwszy ma dwoje bohaterów — Jasona i Lucię. Na starcie wychodzi tylko na PS5 i Xbox Series X|S. Wszystko, co wiadomo, jest na stronie GTA 6, a różnice względem poprzedniczki — w poradniku GTA 6 kontra GTA 5.

• 1995 — początek prac nad Race’n’Chase w DMA Design.
• 1997 — premiera pierwszego GTA.
• 1998 — powstanie Rockstar Games.
• 2001 — GTA III, przejście w 3D.
• 2004 — San Andreas ze stanem z trzema miastami.
• 2008 — GTA IV na silniku RAGE.
• 2013 — GTA V i GTA Online, 1 mld dolarów w trzy dni.
• 2021 — remaster trylogii, wycofanie oryginałów ze sprzedaży.
• 2023 — rekordowy zwiastun GTA VI.
• 2026 — premiera GTA VI 19 listopada.

O samej firmie, jej studiach i innych grach — na stronie Rockstar Games.