GTA 1 z 1997 roku zapoczątkowała serię Grand Theft Auto

GTA 1, czyli po prostu Grand Theft Auto z 1997 roku, to pierwsza gra serii, z której wyrosły San Andreas, GTA 5 i GTA 6. Stworzyło ją studio DMA Design ze szkockiego Dundee (później Rockstar North), a wydało BMG Interactive. Na PC (MS-DOS i Windows) gra wyszła w Europie 28 listopada 1997 roku, na PlayStation — 12 grudnia 1997. W Ameryce Północnej wersja PC pojawiła się 24 marca 1998 roku, a wersja na PlayStation — 30 czerwca 1998. W październiku 1999 roku wyszedł port na Game Boy Color.

Prace ruszyły 4 kwietnia 1995 roku pod nazwą Race’n’Chase. Początkowo gracz miał być policjantem ścigającym przestępców, ale zespół uznał, że to nudne, i odwrócił pomysł: teraz przestępcą jesteście wy. Jeszcze przed premierą wokół gry wybuchł skandal z powodu przemocy, a marketing prowadzony przez publicystę Maxa Clifforda wykorzystał ten szum jako darmową reklamę.

Kamera patrzy z góry, miasta są złożone z kafelków, a zadania dają budki telefoniczne: podchodzicie do dzwoniącej budki i dostajecie robotę od lokalnego gangu. Celem poziomu nie jest przejście fabuły, tylko zdobycie punktów: na pierwszym poziomie — 1 000 000 $, dalej więcej. Punkty dostaje się za wykonane zadania, kradzież i sprzedaż aut, chaos na drogach. Udane zadania zwiększają mnożnik, a śmierć zabiera życie, broń i zeruje mnożnik. Aresztowanie to strata wyposażenia i połowy mnożnika.

Sześć poziomów rozłożono na trzy miasta: Liberty City (parodia Nowego Jorku), San Andreas (tu odpowiednik San Francisco) i Vice City (Miami). Bohatera wybiera się z ośmiu postaci (na PlayStation — z czterech), ale wybór jest tylko kosmetyczny. Wersja PC miała sieciowy tryb wieloosobowy przez protokół IPX.

W kwietniu 1999 roku wyszedł pierwszy dodatek — Grand Theft Auto Mission Pack #1: London 1969 na PC i PlayStation. Zrobił go Rockstar Canada. Mechanika ta sama, ale zamiast trzech amerykańskich miast — jeden Londyn końca lat 60.: stare brytyjskie auta, slang (zamiast „Busted” — „Nicked”) i stylistyka ówczesnego kina szpiegowskiego. Dodatek dostał nagrodę BAFTA Interactive 1999 za dźwięk.

Drugi dodatek, London 1961, wyszedł 1 lipca 1999 roku tylko na PC i był darmowy: rozdawano go przez stronę GTA 2. To krótsza kampania na tej samej mapie i z tymi samymi postaciami co London 1969, ale osiem lat wcześniej. Do uruchomienia potrzebny był zainstalowany London 1969.

W skrócie: nie, oficjalnie GTA 1 nie jest dziś nigdzie sprzedawana. Oto jak gra zniknęła ze sklepów:

• Rockstar Classics. Na początku lat 2000. Rockstar rozdawał wersję PC GTA 1 za darmo — razem z Wild Metal i, od grudnia 2004 roku, GTA 2. Żeby dostać grę, trzeba było zapisać się do newslettera Rockstar, a link przychodził mailem. Program dawno zamknięto: na jego stronie zostało tylko komunikat, że darmowe pobieranie jest niedostępne.
• Steam. Od 4 stycznia 2008 roku GTA 1 sprzedawano na Steamie, ale tylko w zestawie Grand Theft Auto Complete Pack. W maju 2013 roku grę usunięto i ze Steama, i ze strony Rockstar. Strona gry na Steamie na 31.10.2026 się nie otwiera. Rockstar nie podał powodów.
• Konsole. Cyfrowych reedycji na PS3, PS4, PS5 czy Xboksa nie ma. Zostają używane płyty na PlayStation i PC z lat 1997–1999.

Strony, które dziś oferują pobranie GTA 1, to nie Rockstar. Nikt tych archiwów nie sprawdza, więc ryzyko, że razem z grą trafi do was złośliwe oprogramowanie, jest realne. Najbezpieczniej poznać dalszy rozwój GTA w nowszych grach serii, sprzedawanych legalnie: San Andreas (także na telefon), GTA 5 i mobilne Chinatown Wars czy Liberty City Stories.

Rockstar nie aktualizował gry pod Windows 10 i 11 i nie publikował instrukcji dla nowych systemów. Oryginalna wersja z 1997 roku istnieje w kilku plikach wykonywalnych dla DOS i Windows. Wersję DOS gracze zwykle uruchamiają przez emulator DOSBox, a wersja Windows z płyt może wymagać trybu zgodności. Gwarancji nie ma: to gra sprzed prawie 30 lat i wszystko zależy od konkretnego wydania i sprzętu.

Kody w pierwszej GTA wpisuje się nie w trakcie gry, tylko jako imię gracza na ekranie wyboru postaci. Na PC kasujecie domyślne imię klawiszem Delete, wpisujecie kod i zatwierdzacie — dźwięk silnika oznacza, że kod zadziałał. W tabeli są tylko kody, które tak samo opisują dwa niezależne źródła (gta.wiki i The GTA Place).

Niektóre popularne w sieci kody na PlayStation (CHUFF, HANGTHEDJ, GROOVY) różne poradniki opisują różnie, dlatego ich nie podajemy. Kodów do London 1969 i London 1961 potwierdzonych w dwóch źródłach nie znaleźliśmy. Kody do kolejnych gier: GTA 2, Vice City, San Andreas, GTA 5.

Technicznie gra zestarzała się już w 2001 roku, gdy wyszła trójwymiarowa GTA III. Ale to tu pojawiły się rzeczy, bez których trudno wyobrazić sobie serię: otwarte miasto, w którym zadania są tylko jedną z opcji, kradzież dowolnego auta, poziomy poszukiwania, radio w samochodach, nazwy Liberty City, San Andreas i Vice City. Studio DMA Design stało się Rockstar North, a 29 lat po pierwszej grze Rockstar szykuje GTA 6 — znów w Vice City.